حیات پیشین انسان از دیدگاه متکلمان بغداد

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسنده

پژوهشگر پژوهشگاه قرآن و حدیث (پژوهشکده کلام اهل بیت علیهم السلام)

چکیده

 در حالی که محدثان و محدث‌‌‌متکلمان کوفه و قم، قولِ به حیات پیشینِ اهل‌بیت علیهم السلام و عموم انسان‌ها را پذیرفته بودند، متکلمان بغداد، از جمله شیخ مفید، سیدمرتضی و شیخ طوسی، موضعی منفی در برابر این قول اتخاذ کرده‌اند. مقالۀ حاضر می‌کوشد، به عوامل نظریِ روی‌گردانی ایشان از این موضع بپردازد. این عوامل نظری، از آنچه خود این متکلمان به تصریح یا تلویح بیان کرده‌اند، به دست می‌آید. این مقاله نشان می‌دهد، اتخاذ رویکرد تأویلی به روایت، قول به عدم حجیت خبر واحد، عارضی بودن و قائم به نفس نبودن روح، بطلان غلو، بطلان تناسخ که لازمۀ قول به حیات پیشین است و یاد نیاوردن ماجرای حیات پیشین، مبانی و ادله‌ای بوده‌ که بغدادیان را به انکار حیات پیشین سوق داده‌ است.
 


کلیدواژه‌ها