فصلنامه تحقیقات کلامی

فصلنامه تحقیقات کلامی

کاربست حکمت و جدال احسن در اثبات معاد با نگرشی بر احتجاجات قرآنی پیامبر(ص)

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
1 عضو هیات علمی دانشگاه علوم و معارف قران
2 کارشناس ارشد علوم قرآنی
10.22034/ftk.2024.2006620.1518
چکیده
معاد، اصطلاحی کلامی و فلسفی به‌معنای زنده شده انسان‌ها پس از مرگ در سرای دیگر برای دریافت جزای اعمال نیک و بد دنیایی است. به حسب گزارش‌های قرآنی، در صدر اسلام عدّه‌‌ای به انکار اصل معاد و یا دیگر ابعاد آن پرداخته‌‌اند. منکران معاد و برخی یهودیان، تصوّر درستی از معاد و بازگشت به سوی خدا نداشتند و منطق آنان در انکار معاد، بر محور استبعاد امکان و وقوع معاد و یا مدّعی برخی از امتیازات خاص همچون جاودانگی در بهشت برای خود بودند. قرآن در مواجهه با القائات فکری منکران معاد و مدّعیّان دروغین یهود، به شیوه‌‌های مختلف عقلی و نقلی و با ذکر نمونه‌‌هایی حسی و عینی، به اثبات معاد و نفی هر گونه امتیاز ویژه برای یهودیان و مسیحیان نموده است. این پژوهش، با توجّه به احتجاج‌های قرآنی پیامبرJ با منکران معاد و پاسخ به بعضی شبهات و اندیشه‌‌های ناصواب برخی یهودیان، با کاربست حکمت و جدال احسن، در قالب صور منطقی به روش کتابخانه‌‌ای و رویکرد استدلالی و استنباطی، با تکیه بر احتجاج به قدرت و مالکیت مطلق و ربوبیّت خداوند، جاودانه نبودن و اختصاص نداشتن بهشت به یهودیان و عدم صداقت آنان در دوستی با خدا، به اثبات امکان، ضرورت و وقوع مسئله معاد پرداخته است.
 
کلیدواژه‌ها

موضوعات