پژوهشگر دکتری رشته مذاهب اسلامی (تقریب)، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم
10.22034/ftk.2024.2017480.1585
چکیده
پیشامدهای گوناگون در بستر تاریخ، منجر به پیدایش جریانهای کلامی همچون خوارج، اشاعره و معتزله با مختصات و شاخههای پرشمار شد که خوانشهای زیادی از ایمان را فراهم ساخت. دینپژوهانی که کارگزاران مشرب فکری دوره خویش بودند، چونان فخرالدین رازی-از برجستگان مکتب اشعری- و قاضیالقضاة، عبدالجبار همدانی -از نمایندگان تفکّر معتزلی-، مفهوم ایمان را در قالب یکی از مفاهیم بنیادین در گفتمان دینی قرار داده و دیدگاهی تفصیلی را درباره ماهیّت ایمان و احکام و ویژگیهای آن پروراندند. در این پژوهش، دیدگاه قاضی عبدالجبار که چیستی ایمان را مشتمل بر تصدیق و انجام واجبات و مستحبات دانسته، با دیدگاه فخرالدین رازی که چیستی ایمان را تصدیق قلبی میداند، سنجیده و به تمایز آرای این دو عالم متکلّم در چیستی، ارکان و متعلّقات ایمان پرداخته میشود تا به جایگاه ایمان در نظام فکری- کلامی آنان دست یافته و تمایزهای آنها دریافته شود.
