فصلنامه تحقیقات کلامی

فصلنامه تحقیقات کلامی

ارزیابی دیدگاه یوری روبین در روایات خلقت نوری اهل بیت (ع)

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری معارف قرآن و حدیث دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران
2 دانشیار گروه شیعه شناسی و مدرسی معارف دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران
3 دانشیار گروه قرآن و حدیث دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران
4 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران
10.22034/ftk.2024.2010734.1544
چکیده
یکی از فضایل وجودی اهل‌بیتD در روایات شیعه، خلقت نوری ایشان پیش از آفرینش عالم است. بر اساس این روایات، نور الهی اهل‌بیتD پس از آفرینش آدمj، به او و سپس به سلسله انبیای الهی منتقل شده تا این‌که از اجداد پیامبرJ به ایشان و علیj رسیده است. یوری روبین بر این باور است که شیعیان نخستین، از طریق توسعه مفهوم سلسله جهانی انبیا، آموزه خلقت نوری را در جهت اثبات حقانیّت خلافت امامانD استفاده کرده‌اند. با نظر به ضرورت و اهمیّت بحث از دلایل حقانیّت امامانD، این مقاله به شیوه کتابخانه‌ای و با روش تحلیلی-انتقادی به بررسی قراین برون‌متنی و درون‌متنی آموزه خلقت نوری پرداخته و با تحلیل گزارش‌های ناظر به خلقت نوری اهل‌بیتD، دیدگاه روبین را مورد ارزیابی قرار داده است. تحلیل آموزه خلقت نوری بر اساس قراین برون‌متنی، نشان می‌دهد خلقت نوری، اِخبار غیبی امامانD به فضیلت وجودی‌شان بوده و هیچ نشانه‌ای از استدلال به خلقت نوری در اثبات خلافت امامانD وجود ندارد. علاوه بر آن، قراین درون‌متنی، از جمله روایات ناظر به خلقت نوری و برداشت عالمان شیعه از این روایات، نیز با ادّعای روبین در تعارض هستند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات