فصلنامه تحقیقات کلامی

فصلنامه تحقیقات کلامی

تأملی در دیدگاه ابن سینا درباره وجودشناسی و معناشناسی صفات الهی

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری کلام امامیه، دانشگاه تهران
2 استاد دانشگاه تهران
10.22034/ftk.2025.2054386.1718
چکیده
ابن‌‌سینا در آثار متعدّدی، از صفات خدا و نسبت آن با ذات سخن می‌‌گوید. او تلاش می‌‌کند تا از صفات الهی، چه در وجودشناسی و چه معناشناسی، تبیینی ارائه کند که به وحدت الهی آسیب نزند و نیز به تشبیه خدا به مخلوقات منجر نگردد. نظرات او در بخش‌‌های مختلف مربوط به این مطلب، گاه متفاوت و حتّی متعارض به نظر می‌‌رسد. در این پژوهش تلاش می‌‌شود با بررسی مجموع دیدگاه ابن‌‌سینا در خصوص اسما و صفات الهی و نیز مبانی فلسفی وی، دیدگاه نهایی شیخ در این‌‌باره استخراج شود. نتیجه پژوهش این شد که ابن‌‌سینا در نهایت، به دلیل اشکال‌‌هایی که بر نظریّه عینیّت و الهیات ایجابی وارد می‌‌شود -که مهم‌‌ترین آن‌‌ها، ترکیب و تشبیه است-، به نظریّه نفی صفت در وجودشناسی و نظریّه الهیات سلبی و فعلی در معناشناسی متمایل می‌‌شود؛ هر چند بر اساس مبانی وی باید او را طرفدار نظریّه عینیّت و الهیات ایجابی دانست.
کلیدواژه‌ها

موضوعات