1
دانشجوی مقطع دکتری، رشته فلسفه تطبیقی، دانشگاه شهید مطهری
2
استاد دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی
3
استادیار پژوهشگاه علوم وفرهنگ اسلامی
10.22034/ftk.2024.2010276.1542
چکیده
کلام سیاسی امامیّه -که بهعنوان یکی از شاخههای کلام کاربردی به توضیح و تبیین آموزههای ایمانی و دیدگاههای کلان دین در باب مسائل و امور سیاسی میپردازد-، در بردارنده بحثهای متعدّدی، از جمله امامت است. آموزه امامت بهعنوان یکی از مهمترین آموزههای دینی که نیازمند تبیین صحیح و دفاع عقلانی است، در طول تاریخ، خوانشهای متفاوتی از آن ارائه شده است که یکی از آنها، خوانش سیاسی است. سیدمرتضی بر اساس همین خوانش به تفسیر امامت شیعی و تبیین کلام سیاسی خود پرداخته است. وی در زمان حضور امام، سیاست و حکمرانی را بر پایه امامت شیعی دانسته و هر حاکمی غیر از امام معصوم را غاصب قدرت او و فاقد شرایط حکمرانی تلقّی مینماید و در زمان غیبت نیز آنچه محور است و به اندیشه سیاسی سیدمرتضی، سمت و سو میبخشد، امامت شیعی است. در این جستار با بررسی آثار سیدمرتضی و تحلیل مباحث وی، کلام سیاسی او را بر اساس آموزه امامت، روشن ساخته و به وجوه مختلف آن در دوران حضور و غیبت امام پرداخته شده است.