استادیار گروه ادیان ابراهیمی، پژوهشگاه بینالمللی المصطفی (ص)، جامعة المصطفی (ص) العالمیه،
10.22034/ftk.2025.2045990.1692
چکیده
یکی از مذاهب اصلی و مهم اسلامی، مذهب شیعه است که با وجود موانع فراوان در طول تاریخ، گسترش چشمگیری داشته و امروزه دستکم یکپنجم از جمعیتِ بیش از دو میلیاردی مسلمانان جهان را تشکیل میدهد و در اغلب کشورهای جهان حضور دارند. مسئلهای که این نوشتار در صدد بررسی آن است، عوامل گسترش تشیّع است. نوشتار حاضر، با روش توصیفی ـ تحلیلی، به بررسی عوامل گسترش شیعه پرداخته و به این نتایج دست یافته است که عامل اصلی گسترش تشیّع، حقانیّت و فطرتپذیری آموزههای شیعه است که از دو منبع اصلی قرآن و اهلبیت گرفته شدهاند. با این حال، در کنار این عامل اصلی، عوامل مهم دیگری نیز نقش داشتهاند که در یک تقسیمبندی کلی، این عوامل را میتوان به دو دسته عوامل نظری ـ اعتقادی و عوامل عملی ـ انسانی یا عوامل فرهنگی، سیاسی و اجتماعی تقسیم کرد. اعتقاد به اهلبیت و پایبندی به آموزههای آنان، اعتقاد به امامت، بهویژه امام و ولیّ حیّ، عقلگرایی و خردورزی، عدلگرایی و عدالتمحوری، معنویتگرایی و جامعیّت شیعه از مهمترین عوامل نظری ـ اعتقادی هستند که در گسترش شیعه نقش داشته و دارند؛ چنانکه عواملی همچون مهاجرت، تبلیغ دینی و تلاشهای عالمان شیعه، وجود حکومتهای شیعی، ظلمستیزی، استکبارستیزی و حمایت از ستمدیدگان از مهمترین عوامل عملی ـ انسانی، یا عوامل فرهنگی، سیاسی و اجتماعی هستند که در این نوشتار به آنها پرداخته شد. در نیم قرن اخیر، انقلاب اسلامی نیز از جمله همین عوامل سیاسی ـ اجتماعی مهم در گسترش تشیّع به حساب میآید.
جلالی,سیدلطف اله . (1404). بررسی عوامل اعتقادی ـ نظری و عملی ـ انسانی گسترش شیعه. فصلنامه تحقیقات کلامی, 13(49), 141-165. doi: 10.22034/ftk.2025.2045990.1692
MLA
جلالی,سیدلطف اله . "بررسی عوامل اعتقادی ـ نظری و عملی ـ انسانی گسترش شیعه", فصلنامه تحقیقات کلامی, 13, 49, 1404, 141-165. doi: 10.22034/ftk.2025.2045990.1692
HARVARD
جلالی سیدلطف اله. (1404). 'بررسی عوامل اعتقادی ـ نظری و عملی ـ انسانی گسترش شیعه', فصلنامه تحقیقات کلامی, 13(49), pp. 141-165. doi: 10.22034/ftk.2025.2045990.1692
CHICAGO
سیدلطف اله جلالی, "بررسی عوامل اعتقادی ـ نظری و عملی ـ انسانی گسترش شیعه," فصلنامه تحقیقات کلامی, 13 49 (1404): 141-165, doi: 10.22034/ftk.2025.2045990.1692
VANCOUVER
جلالی سیدلطف اله. بررسی عوامل اعتقادی ـ نظری و عملی ـ انسانی گسترش شیعه. FTK, 1404; 13(49): 141-165. doi: 10.22034/ftk.2025.2045990.1692