فصلنامه تحقیقات کلامی

فصلنامه تحقیقات کلامی

گفتمان امامت در مدرسه کلامی قم

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
1 فارغ التحصیل سطح چهار حوزه علمیه قم، مدیر گروه امامت تبیینی پژوهشکده امامت، مدیرگروه امامت بنیاد فرهنگ جعفری،
2 طلبه سطح چهار رشته تخصصی امام‌شناسی، پژوهشگر بنیاد فرهنگ جعفری
10.22034/ftk.2025.2037477.1650
چکیده
امامت نزد امامیه، از مهم‌ترین ارکان دین به‌شمار می‌آید و همه اصول و فروع دین، وام‌دار این اصل بنیادین است. اندیشمندان امامیه در طول قرون متمادی، با نگارش آثار گوناگون و با رویکردهای مختلف، به تبیین صحیح این آموزه الهی و دفاع از ابعاد گوناگون آن پرداخته‌اند. محدّثان قم از جمله این گروه از اندیشمندان هستند که در دوره‌ای، استمرار حیات اندیشه امامت، مرهون تلاش‌های بی‌بدیل آنان بوده است. برقی، کلینی، صفّار و صدوق، شخصیت­های برجسته و صاحب اثر در مدرسه کلامی قم، در آثاری چون المحاسن، الکافی، بصائر الدرجات و کمال‌الدین، با تکیه بر مبانی فکری خاص خود، به تبیین آموزه امامت پرداخته‌اند. این پژوهش، با بررسی این آثار، به کشف نگرش امامتی چهار شخصیت  یادشده می‌پردازد و از رهگذر آن، ویژگی‌های امامت در اندیشه ایشان را روشن می‌سازد. بر اساس یافته‌های تحقیق، امامت در آثار یادشده و نزد نگارندگان آن‌ها، حقیقتی الهی و واحد است که با کلیدواژه­های برگرفته از قرآن و روایات و با تفاوت در تعبیر و کارکردهایی گوناگون ارائه شده است. چنین می­نماید که این دانشمندان، هر کدام با انتخاب واژه­های خاصی چون «حجّة الله»، «عالم ربّانی»، «خلیفة الله» و غیره به دنبال نشان دادن روح و حقیقت امامت هستند و بر اساس همین دالّ مرکزی است که سایر شئون امامت را تفسیر و توجیه می­کنند و هر کدام با پیش­زمینه فکری خود نظریّه امامت را ارائه داده­اند. 
 
کلیدواژه‌ها

موضوعات