انجمن کلام اسلامی حوزه علمیه فصلنامه تحقیقات کلامی 2345-3788 12 47 2025 02 19 بررسی و نقد اتّهام خدای رخنه‌‌پوش بر تبیین فراطبیعی در علم (الهیات شکاف یا مغالطه شکاف‌‌انگاری) 29 44 722176 10.22034/ftk.2024.2000782.1487 FA حمیدرضا شاکرین استاد گروه علمی منطق فهم دین، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی 0000-0003-1493-4237 Journal Article 2024 02 23 اسـتناد بـه علل فراطبیعی در تبیین‌های علمی، همواره امری رایج و متداول بوده و دانش مدرن نیز از آن بی‌‌بهره نیست. یک نمونه‌‌ ساده و بدوی از این مسئله را می‌‌توان در تبیین نیـوتن از تنظیم اوّلیه و دقیق سیارات در نسبت بـا خورشـید توسّط خداوند یاد کرد. نمونه‌‌های پیشرفته‌تر نیز امروزه وجود دارند؛ مانند نظریّه طراحی هوشمند از سوی ویلیام دمبسکی، مایکل بیهی و... این مسئله به مذاق طبیعت‌‌گرایان خوش نیامده و آن را به فرو افتادن در دام الهیات شکاف یا خدای رخنه‌‌پوش قلمداد کرده و خداباوران را به استفاده نادرست از خلاهای علمی متّهم کرده‌‌اند. ایشان همچنین برآنند همان‌‌گونه که با پیشروی دانش تجربی، تبیین خدامحور نیوتنی جای خود را به تبیین‌‌های طبیعی علمی سپرد، دیگر خلأهای علمی نیز زمانی پر خواهد شد و تبیین‌‌های علمی جدید دیگر جایی برای خدا و خداباوری باقی نخواهد گذاشت. تحقیق حاضر در صدد بررسی و ارزیابی اشکال یاد شده از سوی طبیعت‌‌گرایان است. روش تحقیق به لحاظ مقام گردآوری کتابخانه‌‌ای و در مقام ارزش‌‌داوری عقلی- تحلیلی است. ماحصل تحقیق نیز به‌اجمال، دفاع از اصل تبیین ‌‌فراطبیعی در علم و ردّ پنداره اتّهام آن به الهیات شکاف، همچنین تقسیم آن به دو قسم بدیل‌‌پذیر و جانشین‌‌‌‌نا‌‌‌‌پذیر، آن هم به‌‌صورت دوسویه و نفی یک‌‌جانبه‌‌گرایی طبیعی است.<br />  https://www.tkalam.ir/article_722176_0c8d85485e13c9bc0826c58bd21ae3db.pdf