انجمن کلام اسلامی حوزه علمیه فصلنامه تحقیقات کلامی 2345-3788 13 48 2025 05 22 بررسی انتقادی آفرینش و خلقت نوری پیامبر و امام از دیدگاه ایگناس گلدزیهر 113 134 725386 10.22034/ftk.2024.2025255.1616 FA سیدرضا قائمی گروه فلسفه و کلام اسلامی مدرسه عالی و دانشگاه شهید مطهری تهران 0009-0004-1741-2068 نرجس رضائی دانش‌آموخته دکتری فلسفه تطبیقی دانشگاه شهید مطهری 0009-0000-9918-1646 امیرعلی دوستعلی دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد فلسفه و حکمت اسلامی دانشگاه شهید مطهری 0009-0009-3405-7578 Journal Article 2024 04 20 ایگناس گلدزیهر، اسلام­شناس مشهور یهودی، با استناد به شباهت­های ظاهری و تأثیرپذیری تطوّری، آموزه شیعی نخستین مخلوق بودن و خلقت نوری پیامبر و امامان را به فلسفه نوافلاطونی و مکاتب متأثّر از آن مرتبط دانسته ­است. او معتقد است که این باور، ریشه در مکاتب کهن دارد و از طریق اهل­سنّت وارد جهان تشیّع شده است. این پژوهش با رویکرد توصیفی- تحلیلی و با تکیه بر قرآن­کریم، روایات مشهور و تاریخ قطعی، به نقد این ادّعا پرداخته و نشان می­دهد که این دو آموزه، با وجود برخی شباهت­های ظاهری، تفاوت­های بنیادینی دارند و ریشه­های آموزه خلقت نوری در باورهای نخست شیعه و متون دینی آن نهفته است. همچنین با مقایسه دقیق این آموزه با نظریّه­های نوافلاطونی و گنوسی، تفاوت­های بنیادین میان این دو آشکار می­شود و مشخّص می­گردد که تطبیق تطوّری آن­ها با یکدیگر صحیح نیست و نمی­توان این آموزه در شیعه را محصول تأثیر خارجی دانست. https://www.tkalam.ir/article_725386_95d6902ce0fb7aef9592e16d9e7bcb8c.pdf