1
دانشجوی دکتری کلام اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه قم و عضو انجمن کلام اسلامی حوزه علمیه
2
استادیار، تاریخ کلام، پژوهشکده کلام اهلبیت علیهمالسلام، پژوهشگاه قرآن و حدیث
10.22034/ftk.2024.2024871.1613
چکیده
اندیشه رجعت از آموزههای اختصاصی و مهم کلام امامیه بهشمار میآید که اهمیت و خاص بودن آن در روایات اهلبیت علیهمالسلام و کلام علمای دین بهوضوح دیده میشود؛ امّا برخی مخالفان امامیه این باور شیعی را اندیشهای برگرفته از آیین هندو، زردتشت، یهود، گنوسی و یا از باورهای اعراب جاهلی میدانند و برخی دیگر نیز آن را آموزهای نوپدید در سدههای دوّم به بعد میدانند. برای پاسخ به این اتهامات، پژوهشهای فراوانی صورت گرفته است که غالباً با رویکرد کلامی و با هدف اثبات رجعت بهعنوان یک اعتقاد شیعی هستند که بهنظر ما این نمیتواند اتهام مخالفان را که اساساً مربوط به انقطاع تاریخی و یا وارداتی بودن این آموزه است را بهطور کامل پاسخ دهد؛ از اینرو، در این نوشتار با روش تاریخ کلامی به بررسی منابع وحیانی و گزارشهای تاریخی در سده نخست هجری پرداخته و نشان داده شد که اصل رجعت و بازگشت انسان پس از مرگ، علاوه بر اینکه در قرآن و سنّت نبوی قابل ریشهیابی است، این آموزه بهمعنای اصطلاحی آن نیز در روایات اهلبیت علیهمالسلام در سده نخست هجری نیز مطرح شده و در میان اصحاب و پیروان اهلبیت علیهمالسلام نیز باورمندانی داشته است. این نتایج ما را به اصالت تاریخی آموزه رجعت در سده نخست هجری، با محوریّت قرآن و اهلبیت علیهمالسلام میرساند.
محمدی، ابوالفضل و حسینی زاده، سیدعلی. (1404). پیجوئی اصالت تاریخی اندیشه رجعت در سده نخستین هجری. فصلنامه تحقیقات کلامی، 13(49)، 77–98. https://doi.org/10.22034/ftk.2024.2024871.1613
MLA
محمدی، ابوالفضل، و حسینی زاده، سیدعلی. "پیجوئی اصالت تاریخی اندیشه رجعت در سده نخستین هجری"، فصلنامه تحقیقات کلامی، 13، 49، 1404، 77–98. doi: 10.22034/ftk.2024.2024871.1613
HARVARD
محمدی، ابوالفضل، و حسینی زاده، سیدعلی. (1404). 'پیجوئی اصالت تاریخی اندیشه رجعت در سده نخستین هجری'، فصلنامه تحقیقات کلامی، 13(49), pp. 77–98. doi: 10.22034/ftk.2024.2024871.1613
CHICAGO
محمدی، ابوالفضل و حسینی زاده، سیدعلی، "پیجوئی اصالت تاریخی اندیشه رجعت در سده نخستین هجری." فصلنامه تحقیقات کلامی، 13 49 (1404): 77–98, doi: 10.22034/ftk.2024.2024871.1613
VANCOUVER
محمدی ابوالفضل، حسینی زاده سیدعلی. پیجوئی اصالت تاریخی اندیشه رجعت در سده نخستین هجری. FTK. 1404;13(49):77–98. doi: 10.22034/ftk.2024.2024871.1613