فصلنامه تحقیقات کلامی

فصلنامه تحقیقات کلامی

تحلیل تأثیر تحولات علمی و فرهنگی بر جاودانگی آموزه‌های وحیانی با رویکرد اثبات علم دینی

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسنده
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
10.22034/ftk.2026.2045214.1687
چکیده
جاودانگی قرآن، از گزاره‌های مبنایی است که لوازم مهمی دارد. یکی از آن لوازم، امکان تأسیس علوم انسانی اسلامی قرآن‌بنیان است. جاودانگی قرآن و اعتبار ابدی آموزه‌های آن، از مسلّمات اسلامی برای هر مسلمانی است و در جای خود از منظر درون‌‌قرآنی و برون‌‌قرآنی ثابت شده است. با این‌حال، برخی با تمسّک به تحوّلات علمی و فرهنگی جوامع فعلی نسبت به گذشته، به انکار جاودانگی کل یا جز از قرآن گراییده‌اند. این دیدگاه‌ها را در دو محور مهم (تحوّل علوم و تحوّل فرهنگ حاکم بر زمانه و رشد تعقّل مردم نسبت به گذشته) می‌‌توان پیگیری کرد. لازمه انکار جاودانگی قرآن، از دست دادن منبعیّت آن برای تأثیر در علوم انسانی است که بر اساس آن، دیگر متن قرآنی قدرت لازم را برای تأثیرگذاری بر علوم انسانی که برخاسته از علم و فرهنگ زمانه است را ندارد؛ در حالی‌‌که در صورت اثبات درست آن، زمینه طرح علم انسانی اسلامی 4 طرح‌‌شدنی و امکان‌پذیر خواهد بود. این مقاله با روش کتابخانه‌ای و با رویکرد انتقادی در راستای امکان اثبات علوم انسانی وحیانی، این دیدگاه را از ابعاد مختلف تحلیل و نقد می‌کند. یافته این اثر، اثبات تأثیر نگذاشتن تحوّلات علوم و فرهنگ بر جاوادنگی قرآن و در نتیجه، امکان تأسیس علوم انسانی اسلامی بر پایه آموزه‌های قرآنی است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات