عضو هیات علمی گروه علوم سیاسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
10.22034/ftk.2025.2052287.1710
چکیده
آیتالله جوادیآملی آثار متنوّع و متکثّر در اضلاع مختلف علم دینی از جمله حیطههای کلامیسیاسی دارد که وی را شخصیتی شاخص ساخته است. این مقاله بر پایه روش هرمنوتیک قصدگرای اسکینر با دخل و تصرّفاتی به واکاوی ابعادی از رابطه اسلام و آزادی در کلامسیاسی آیتالله جوادیآملی پرداختهاست. بر این پایه، سؤال اصلی آن است که در نگرش آیتالله جوادی آملی، نوع رابطه اسلام و آزادی چیست؟ فرضیه بر این مبنا استوار است که بر پایه زمینههای ذهنی و عینی و هنجارهای مرسوم در این زمینه، در نگرش جوادیآملی اﺣﺪی ﻏﯿﺮ از ﺧﺎﻟﻖاﻧﺴﺎن، ﺣﻖ ﻣﺤﺪود ﮐﺮدن آزادی او را ﻧﺪارد و ﻣﺮدم از آزادیﻋﻘﯿﺪه، ﺑﯿﺎن، ﻣﺴﮑﻦ، ﺷﻐﻞ، ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی، ﺳﯿﺎﺳﯽ و اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ. آزادی اﻧﺘﺨﺎبﺷﺪن و ﺑﺮﮔﺰﯾﺪن و ﺣﻖرأی، ﻣﺸﺎرﮐﺖﻣﺮدم در ﻓﺮآﯾﻨﺪ اﻣﻮر ﺳﯿﺎﺳﯽ، ﺣﻖ ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺣﺎﮐﻤﺎن، از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺼﺎدﯾﻖ آزادیﺳﯿﺎﺳﯽ در اﺳﻼم اﺳﺖ. بر این اساس، برخی از نتایج پژوهش عبارتند از: آزادی بهمعنای رهایی و اطلاق، مستلزم نفیآزادی از صنف مفهوم و نه ماهیت. انسان گر چه از نظر تکوینی آزاد است، امّا از نظر تشریع موظّف است که دین حق را بپذیرد. آزادی ﻣﺮاﺗﺐ و شدّت و ﺿﻌﻒ دارد. هر کس در دینداری و دینپذیری آزاد است؛ امّا نتایج اعتقادی آنها یکسان نیست؛ حکومت دینی امری متکی به نیرویی قاهر وتحمیلی و بدون نگاه به خواست مردم نیست. آزادی مردم، با مسئولیت در برابر خدا همراه است. آزادی ﺑﻪﻣﻌﻨﺎی اﺟﺮای اﺣﮑﺎم ﻋﻘﻼﻧﯽ و ﻧﻪ اﻋﻤﺎل ﺧﻮاﺳﺘﻪﻫﺎیﻧﻔﺴﺎﻧﯽ اﺳﺖ. آزادی انتخاب شدن، آزادی انتخاب کردن، آزادی نظارت بر عملکرد حاکمان و بهطور کلی مشارکت سیاسی رسمیّت دارد.
آقاجانی,علی . (1404). بررسی رابطه اسلام و آزادی در کلامسیاسی آیتالله جوادیآملی. فصلنامه تحقیقات کلامی, 13(51), 47-74. doi: 10.22034/ftk.2025.2052287.1710
MLA
آقاجانی,علی . "بررسی رابطه اسلام و آزادی در کلامسیاسی آیتالله جوادیآملی", فصلنامه تحقیقات کلامی, 13, 51, 1404, 47-74. doi: 10.22034/ftk.2025.2052287.1710
HARVARD
آقاجانی علی. (1404). 'بررسی رابطه اسلام و آزادی در کلامسیاسی آیتالله جوادیآملی', فصلنامه تحقیقات کلامی, 13(51), pp. 47-74. doi: 10.22034/ftk.2025.2052287.1710
CHICAGO
علی آقاجانی, "بررسی رابطه اسلام و آزادی در کلامسیاسی آیتالله جوادیآملی," فصلنامه تحقیقات کلامی, 13 51 (1404): 47-74, doi: 10.22034/ftk.2025.2052287.1710
VANCOUVER
آقاجانی علی. بررسی رابطه اسلام و آزادی در کلامسیاسی آیتالله جوادیآملی. FTK, 1404; 13(51): 47-74. doi: 10.22034/ftk.2025.2052287.1710
