فصلنامه تحقیقات کلامی

فصلنامه تحقیقات کلامی

مقایسه و ارزیابی انتقادی حقیقت ولایت الله از دیدگاه ملاصدرا و علامه طباطبایی

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
1 دانش‌آموخته‌ سطح ۴ ، قم
2 دانشیار گروه مبانی نظری اسلام دانشگاه معارف اسلامی قم
3 مدرس حوزه و دانشگاه
10.22034/ftk.2026.2077760.1800
چکیده
ولایت از مهم‌ترین اصول اعتقادی تشیّع است؛ زیرا هموارکننده‌ مسیر سعادت انسان و منتهی‌الیه حرکت استکمالی اوست. ملاصدرا و علامه طباطبایی ولایت را امری تشکیکی می‌دانند که دو قسم تکوینی و تشریعی دارد. از نظر آنان، ولایت ذاتاً در انحصار خداوند است و به مراتب اسفل تسرّی می‌یابد. ملاصدرا ولایت تکوینی خداوند را با اتّکا به اصول فلسفی خویش اثبات کرده و معتقد است که خداوند برای هدایت بشر بر امورشان ولایت داشته و آن را از طریق وحی اعمال می‌نماید و بر سه وجه، ولایت تشریعی خداوند بر مؤمنان را تقسیم می‌کند. علامه ولایت خداوند را با استناد به قرآن اثبات کرده و ولایت تشریعی خدا را با دلیل عقلی و در بستر مناسبات اجتماعی ثابت می‌نماید. این پژوهش در صدد بیان این است که آیا ادلّه‌ هر دو در اثبات این مهم از حیث جنس ادلّه، پرداخت به موضوع، مراتب تحلیل‌هایشان نقاط اشتراک و افتراقی دارد یا خیر. این امر به روش کتابخانه‌ای و تحلیلی است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات